هوش مصنوعی در کنار پزشکان، تشخیص بیماری‌ها را دقیق‌تر می‌کند

به گزارش گروه ستاد خبری اینوتکس؛ علی جمالی‌نظری، عضو هیأت علمی دانشگاه آزاد اسلامی، در پنل تخصصی «هوش مصنوعی در سلامت» با تشریح کاربردهای این فناوری در حوزه پزشکی گفت: هوش مصنوعی امروز به یکی از فناوری‌های اثرگذار در حوزه سلامت تبدیل شده و مهم‌ترین کاربردهای آن را می‌توان در دو بخش تشخیص و درمان دنبال کرد.

وی با بیان اینکه مفهوم هوش مصنوعی در گذشته بیشتر با عنوان هوش محاسباتی در فضای دانشگاهی و فناوری مطرح بوده است، افزود: با توسعه فناوری و تجاری‌سازی، این حوزه به‌تدریج با عنوان هوش مصنوعی شناخته شد و امروز بخش‌های مختلفی از جمله سلامت را تحت تأثیر قرار داده است.

جمالی‌نظری با اشاره به نقش هوش مصنوعی در حوزه سلامت اظهار کرد: هوش مصنوعی قرار نیست جایگزین متخصصان و پزشکان شود، بلکه در کنار آنها قرار می‌گیرد تا متخصصان بتوانند خدمات خود را با دقت و کیفیت بالاتری ارائه کنند.

عضو هیأت علمی دانشگاه آزاد اسلامی ادامه داد: یکی از حوزه‌های مهم کاربرد هوش مصنوعی، اینترنت اشیا در سلامت یا IoT پزشکی است. در این حوزه ابزارهایی طراحی می‌شوند که می‌توانند وضعیت بیمار را به‌صورت مستمر و خودکار پایش کرده و اطلاعات مورد نیاز را برای مراکز درمانی ارسال کنند.

وی افزود: برای نمونه، می‌توان از تجهیزات و برچسب‌هایی استفاده کرد که اطلاعات بیمار را به‌صورت مستمر پایش کرده و این اطلاعات را در اختیار مراکز درمانی قرار دهند. چنین فناوری‌هایی می‌توانند زمینه پایش دقیق‌تر و مدیریت بهتر وضعیت بیماران را فراهم کنند.

جمالی‌نظری با اشاره به ظرفیت اقتصادی هوش مصنوعی در حوزه سلامت گفت: بازار جهانی هوش مصنوعی در حوزه سلامت در سال ۲۰۲۴ حدود ۲۶ میلیارد دلار بوده و پیش‌بینی می‌شود این رقم تا سال ۲۰۳۰ به حدود ۱۱۰ میلیارد دلار برسد. همچنین نرخ رشد مرکب سالانه این بازار حدود ۳۸.۶ درصد برآورد شده است که نشان‌دهنده ظرفیت اقتصادی قابل توجه این حوزه است.

وی با بیان اینکه هوش مصنوعی در فعالیت‌های دانشگاهی نیز کاربرد گسترده‌ای پیدا کرده است، گفت: در حال حاضر دانشجویان در مقاطع کارشناسی ارشد و دکترا در زمینه استفاده از هوش محاسباتی و هوش مصنوعی در حوزه‌های مختلف پژوهش می‌کنند و نمونه‌های متعددی از این تحقیقات در دانشگاه‌ها در حال انجام است.

عضو هیأت علمی دانشگاه آزاد اسلامی یکی از حوزه‌های مهم کاربرد هوش مصنوعی در سلامت را تصویربرداری پزشکی دانست و تصریح کرد: در فناوری‌هایی مانند CT، MRI، PET، SPECT و سونوگرافی، روش‌های مبتنی بر هوش محاسباتی و هوش مصنوعی می‌توانند برای غربالگری و کمک به تشخیص بیماری‌ها مورد استفاده قرار گیرند.

جمالی‌نظری ادامه داد: این فناوری به‌ویژه در کنار متخصصان رادیولوژی می‌تواند نقش مؤثری داشته باشد؛ چراکه رادیولوژیست‌ها ممکن است روزانه با ده‌ها یا صدها تصویر مواجه شوند و در برخی موارد به دلیل حجم بالای تصاویر یا خستگی، جزئیات بسیار کوچک مانند میکروکلسیفیکاسیون‌ها در سرطان سینه، ندول‌ها یا توده‌ها از نظر دور بماند.

وی گفت: هوش مصنوعی می‌تواند با شناسایی نقاط مشکوک و برجسته‌کردن آنها، به پزشک در افزایش دقت تشخیص کمک کند و بخشی از فشار کاری و خستگی ناشی از بررسی تعداد زیادی تصویر را کاهش دهد.

جمالی‌نظری همچنین به کاربرد هوش مصنوعی در پیش‌بینی بیماری‌ها اشاره کرد و افزود: یکی دیگر از زمینه‌های مهم، استفاده از داده‌های پزشکی برای پیش‌بینی احتمال بروز بیماری است؛ برای مثال، در برخی پژوهش‌ها از داده‌های ECG یا نوار قلب برای پیش‌بینی احتمال نزدیک‌شدن فرد به یک وضعیت حاد قلبی استفاده می‌شود.

وی با اشاره به نقش الگوریتم‌های بهینه‌سازی در این زمینه اظهار کرد: الگوریتم‌هایی مانند الگوریتم ژنتیک، کلونی مورچگان، زنبور عسل و بهینه‌سازی ازدحام ذرات، با الهام از رفتارهای طبیعی طراحی شده‌اند و می‌توانند در حل مسائل پیچیده و بهینه‌سازی مدل‌های هوش مصنوعی مورد استفاده قرار گیرند.

عضو هیأت علمی دانشگاه آزاد اسلامی در ادامه گفت: استفاده از هوش مصنوعی می‌تواند مسیر سنتی داروسازی و درمان را تغییر داده و زمینه ارائه درمان متناسب با ویژگی‌ها و شرایط هر بیمار را فراهم کند.

جمالی‌نظری در پایان تأکید کرد: مجموعه این کاربردها نشان می‌دهد هوش مصنوعی در حوزه سلامت صرفاً یک فناوری آینده‌محور نیست، بلکه هم‌اکنون در بخش‌هایی مانند تصویربرداری پزشکی، تشخیص، پیش‌بینی بیماری، پایش بیماران و پژوهش‌های دارویی در حال استفاده است و توسعه آن می‌تواند ظرفیت‌های جدیدی را در نظام سلامت و فضای دانشگاهی ایجاد کند.