ابطحی: پارک‌های علم‌وفناوری بدون پیوند عمیق با دانشگاه تضعیف می‌شوند

به گزارش روابط‌عمومی منطقه بین‌المللی نوآوری ایران، سیدمهدی ابطحی سرپرست معاونت پژوهشی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، در پنجمین دوره آموزشی «توانمندسازی نیروهای کلیدی برای مدیریت پارک‌های علم‌وفناوری» که در پارک فناوری پردیس برگزار شد، بر نقش راهبردی مدیران پارک‌ها در آینده نظام نوآوری کشور تأکید کرد.
وی با اشاره به چالش‌های ساختاری حوزه پژوهش در ایران، فعالیت‌های فناورانه را به دو بخش «فردمحور» و «ساختارمند» تقسیم کرد و گفت: در بسیاری از موارد، ارتباط دانشگاه و صنعت بر پایه ابتکار فردی اعضای هیئت‌علمی شکل می‌گیرد که هرچند ارزشمند است، اما پایدار و نظام‌مند نیست.
به گفته ابطحی، بیش از ۱۳ هزار قرارداد ارتباط با صنعت در دانشگاه‌های کشور وجود دارد، اما بخش قابل‌توجهی از آن‌ها مبتنی بر روابط فردی است.
سرپرست معاونت پژوهشی وزارت علوم با بیان اینکه پژوهش‌های تقاضامحور در کشور با پراکندگی، ضعف شبکه‌سازی و ابهام در مالکیت فکری مواجه‌اند، افزود: در بسیاری از پروژه‌ها، خط پژوهشی پیوسته شکل نمی‌گیرد و نتایج در سطوح پایین فناوری متوقف می‌شوند. از سوی دیگر، مسئله مالکیت فکری و تقسیم منافع نیز همچنان یکی از چالش‌های حل‌نشده است.
ابطحی با اشاره به تجارب بین‌المللی، به مدل‌های سیاست‌گذاری و مدیریت پژوهش در کشورهای پیشرو پرداخت و تأکید کرد: در نمونه‌های موفق جهانی، از سطح سیاست‌گذاری کلان تا اجرای پروژه، شبکه‌های مشخص، مأموریت‌محور و پاسخگو شکل‌گرفته‌اند؛ ساختارهایی که هم مدیریت ریسک و شکست را می‌پذیرند و هم تکلیف مالکیت فکری و بهره‌برداری از نتایج را روشن می‌کنند.
وی افزود: در ایران نیز برای عبور از پراکندگی موجود، باید هسته‌های پژوهشی مستقل، خروجی‌محور و قابل شبکه‌سازی شکل گیرد تا بتوانند مسائل کلان کشور را به پروژه‌های قابل‌واگذاری تقسیم کرده و با تقسیم کار ملی به نتیجه برسانند.
سرپرست معاونت پژوهشی وزارت علوم در بخش دیگری از سخنان خود با تأکید بر اهمیت دانشگاه به‌عنوان خاستگاه نوآوری اظهار داشت: اگر پیوند پارک‌های علم‌وفناوری با دانشگاه تضعیف شود، ورودی‌های کیفی شرکت‌های فناور نیز کاهش خواهد یافت. اساتید و آزمایشگاه‌های دانشگاهی، تغذیه‌کنندگان اصلی پارک‌ها هستند و باید به‌درستی حمایت شوند.
وی با اشاره به‌ضرورت تعریف شاخص‌های عملکردی مناسب برای اعضای هیئت‌علمی فعال در ارتباط با صنعت، گفت: همین‌قدر که برای توسعه بازار، صادرات و حل مسائل بیمه و مالیاتی شرکت‌های مستقر در پارک‌ها تلاش می‌شود، باید برای تقویت ورودی‌های علمی و پژوهشی نیز سرمایه‌گذاری و برنامه‌ریزی شود.
ابطحی در پایان با جمع‌بندی سخنان خود تصریح کرد: نوآوری در غیاب شبکه‌های منسجم و همگرا، پیش از رسیدن به بازار تضعیف می‌شود. اگر همگرایی میان دانشگاه، پارک و صنعت ایجاد شود، نه‌تنها بازار هدف اصلی، بلکه بازارهای جانبی نیز قابل‌دستیابی خواهد بود.